Get Started
Faayidaa Guddinaan Lakkaa’amuu Hin Dandeenye: Dhaala Qubee Afaan Oromoo
Home » Uncategorized  »  Faayidaa Guddinaan Lakkaa’amuu Hin Dandeenye: Dhaala Qubee Afaan Oromoo
Faayidaa Guddinaan Lakkaa’amuu Hin Dandeenye: Dhaala Qubee Afaan Oromoo

Qubeen Afaan Oromoo, kan yeroo ammaa Afaan Oromoo ittiin barreeffamu fi dubbifamu, yeroo Dr. Sheek Mahammad Rashaad hojii hiikkaa Quraanaa fi kitaabota isaa kan biroo hojjechaa turetti, haala qorannoo cimaan madaqfame. Hojii Qubee madaqsisuu kana keessatti, Dr. Mahammad Rashaad sagalee (sound) Afaan Oromoo hunda bu'uura qubee Laatiinii (Latin Script) irratti uumee fi mallattoo isaa murteesse. Faayidaaleen qubee kanaan dhaloota Oromoo bira ga'an gurguddoo fi murteessoo dha.

1. Tokkummaa Barreeffamaa fi Qarooma Oromoo Fiduu

Faayidaan Qubee Afaan Oromoo inni jalqabaa fi guddinaan lakkaa'amu, tokkummaa barreeffamaa (Standardization) Afaan Oromoo keessatti uumuun isaa ti.

  • Duraan: Oromoonni naannoo garaagaraa jiraatan, qubee adda addaa fayyadamu turan. Fakkeenyaaf, naannoon tokko qubee Gi’iizii yoo fayyadamu, naannoon biraa immoo qubee Arabaa yookaan qubee Latin kan seera hin qabne fayyadama ture. Kana irraa kan ka'e, Wal-Hubannoon Afaaniin Ta'u baay'ee ulfaataa ture. Jechi tokko barreeffama garagaraatiin waan mul'atuuf, Oromoonni dhimma tokko irratti wal-hubachuu hin danda'an turan.
  • Erga Qubeen Madaqfamee: Qubeen Dr. Mahammad Rashaad bu'uura isaa kaa'e fi hayyoonni biroon itti deeggaran kun, mallattoo barreeffamaa tokko Oromiyaa fi addunyaa maraa keessatti fiduun wal-hubannoo guddaa uumeera. Kitaabni, gaazexaan, barruun fi waraqaan qorannoo kamiyyuu bifa tokkoon barreeffamuu jalqabe. Kun ammoo, dandeettii Oromoo qu'annoo, aadaa fi seenaa isaanii walii dabarsuu keessatti jijjiirama seena-qabeessa fide.

2. Salphaatti Afaan Barachuu fi Hir'ina Yeroo Furuu

Qubeen Laatiinii kan Dr. Sheek Mahammad Rashaad madaqse, Afaan Oromoo salphaatti baratamuu akka danda'u taasiseera.

  • Qubee Addunyaa wajjin Wal-Simuun: Qubeen Laatiinii qubee addunyaa maratti beekamuu fi meeshaalee teeknooloojii (lakkooftuu, moobaayila, kompiitara) keessatti salphaatti argamuu danda'u dha. Kun ammoo, ilmaan Oromoo Afaan isaanii teeknooloojiidhaan yookaan mana barumsaatti yeroo gabaabaa fi baasii xiqqaan akka baratan taasiseera. Fakkeenyaaf, Qubee Gi’iizii yookaan Arabaa barachuun yeroo fi of-kennuu guddaa yoo gaafatu, Qubeen Latin sagalee Afaan Oromoo waliin wal simuun barumsa salphaa taasiseera.
  • Hir'ina Barumsaa Dhabamsiisuu: Yeroo qubeen tokko hin turretti, Afaan Oromoo Afaan hojii yookaan Afaan barnootaa ta'uu hin dandeenye. Erga qubeen kun dhufee booda, Afaan Oromoo barnoota sadarkaa sadarkaan kennamuu danda'u keessatti galeera. Kunis, dhaloonni Afaan Oromoo isaaniitiin barumsa jalqabaa irraa kaasee argachuuf daandii saaqeera.

3. Guddinna Beekumsaa fi Amantii Fiduu

Dr. Sheek Mahammad Rashaad Quraana hiikuuf qubee kana madaqsisuun, faayidaan guddaan inni fide, dandeettii Afaan Oromoo beekumsa gadi fageenya qabu ibsuu danda'uu isaa mirkaneessuu dha.

  • Madda Beekumsaa Ta'uu: Hiikkaan Quraanaa isaa bu'uura Qubee kana irratti waan hundaa'eef, ummanni Oromoo beekumsa amantii gadi fageenya qabu osoo hin hubatamne ture, Afaan Oromoo isaaniitiin hubachuu danda'aniiru. Kun ammoo, qabiyyee fi ulfina Afaan Oromoo guddisuun, Afaan kun Afaan amantii fi falaasamaa ta'uu isaa raggaasiseera.
  • Odeeffannoo Walitti Qabuu: Qubee Afaan Oromoo erga madaqfamee booda, hayyoonni, barreessitoonni fi qorattoonni Oromoo fi Oromoo hin taane hedduun, Afaan Oromoo fayyadamuun seenaa, aadaa fi falaasama Oromoo walitti qabuu fi barreessuu jalqaban. Kunis, dhaala Oromoo barreeffamaan dhaloota dhufuuf dabarsee kennuuf bu'ura cimaa ta'e.

Goolaba

Gabaabsinee yoo ilaalle, Qubeen Afaan Oromoo, kan hayyuu guddaa Dr. Sheek Mahammad Rashaad Abdullee waliin hidhata cimaa qabu, Afaan Oromoo Afaan Dubbii qofaa irraa gara Afaan Barumsaa, Afaan Amantii, Afaan Siyaasaa fi Afaan Teeknooloojii tti guddisee jira. Kunis, kabaja fi ulfina Afaan Oromoo guddisuun, dhaloota Oromoo tokkummaa barreeffamaatiin walitti hidhee, humna beekumsaa fi aadaa Oromoo cimseera.


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *