Get Started
Sagalee Oromoo Addunyaatti Tamsaasuun: Hojii Raadiyoo Dr. Sheek Mahammad Rashaad
Home » Uncategorized  »  Sagalee Oromoo Addunyaatti Tamsaasuun: Hojii Raadiyoo Dr. Sheek Mahammad Rashaad
Sagalee Oromoo Addunyaatti Tamsaasuun: Hojii Raadiyoo Dr. Sheek Mahammad Rashaad

Dr. Sheek Mahammad Rashaad Abdullee (1934-2013) hayyuu amantiis, Abbaa Qubees, akkasumas Abbaa Sagalee Oromoo Raadiyoorraa dhaga’amuu ti. Yeroo Afaan Oromoo biyyaatti dhiibamee fi ukkaamamee turetti, Dr. Rashaad fedha guddaa fi cichoomina qabuun, Afaan Oromoo Raadiyoolee Gurguddoo Addunyaa Irraa Akka Tamsaafamu taasisuun hojii seena-qabeessa hojjeteera. Hojiin kun, Oromummaa fi Oromoo bakka inni hin yaadamnetti beeksiseera.

1. Kaayyoo Sagantaa Raadiyoo Jalqabsiisuu

Dr. Sheek Mahammad Rashaad, barattoota Oromoo Yuunivarsitii Al-Azhar (Masrii) keessa jiranii wajjiin waliin hojjechuun, Oromoonni seenaa, aadaa fi amantii isaanii afaan isaaniitiin akka baratan barbaade. Akkaataa fi sababa inni raadiyoo jalqabsiisuuf deeme ilaalchisee yaanni isaa gadi fageenya qaba ture:

  • Beekumsa fi Barsiisa Amantii: Akkuma Quraana Afaan Oromootti hiikuu isaatti, barsiisa amantii (Tafsiiraa fi Hadiisa) namoonni Oromoo Afaan isaaniitiin akka hubatan barbaade. Raadiyoon, namoota dubbisuu hin dandeenye biraan ga’uuf daandii baayyee salphaa ture.
  • Oromummaa Jajjabeessuu: Yeroo sana Afaan Oromoo ukkaamamee fi sagalee dhageessisuu hin dandeenye ture. Raadiyoon Oromummaa fi eenyummaa Oromoo karaa addunyaa irraa tamsa’uun jajjabeessuuf meeshaa barbaachisaa ture.
  • Seenaa fi Aadaa Afaan Oromoo Ol-Guddisuu: Sagantaan Raadiyoo, seenaa Oromoo dhugaa irratti hundaa’e tamsaasuun, Afaan Oromoo sirboota, walaloo fi gumaachawwan aadaatiin ol-guddisuuf daandii bana.

2. Bakkeewwan Raadiyoon Afaan Oromoo Irraa Tamsaafame

Hojiin Raadiyoo Dr. Mahammad Rashaad dirqama fi hojii qabsoo ture. Bakkeewwan gurguddoo Afaan Oromoo Sagalee Guddaan Irraa Tamsaafame:

A. Raadiyoo Kaayiroo (Masrii)

Yeroo Yuunivarsitii Al-Azhar keessa baratu, Dr. Rashaad carraaqqii cimaa taasise.

  • Qabsoo fi Murannoo: Gara Pirezidaantii Yuunivarsitii Al-Azhar deemuun, waajjira sana keessatti waa’ee Afaanii fi Oromummaa dubbate. “Nutis seenaa himamu qabna, afaan dubbatamu qabna, qubee ittiin qubeessinu qabna. Kana hunda miidiyaadhaan mul'isuu waan barbaannuuf miidiyaa nuuf heeyyamaa,” jechuun gaafate.
  • Milkaa'ina: Gaaffiin isaa fudhatamee, yeroo jalqabaaf Raadiyoo Kaayiroo irraa sagantaan Afaan Oromoo akka tamsa'u taasisuu danda'e. Kunis, Oromoota barnootaaf gara biyya Masrii deeman keessatti sagalee Oromummaa tokko ta'e.

B. Raadiyoo Moqadishoo (Somaaliyaa)

Boodarra gara Somaaliyaatti imaluun, Dr. Mahammad Rashaad tajaajila isaa itti fufe.

  • Jalqabsiisuu fi Gaggeessuu: Somaaliyaa keessatti, mootummaa Somaalee amansiisuun Raadiyoo Moqadishoo irraa Sagantaan Afaan Oromoo akka jalqabamu taasise.
  • Deeggarsa Aartii Oromoo: Yeroo Raadiyoo kana keessa hojjechaa turetti, Sirboota Oromoo dhageessisuu bira darbee, artistoota Afran Qalloo kan akka Alii Birraa fi kkf. deeggaraa turuun, Aartii Oromoo bakka guddaa akka qabatu taasiseera. Kunis, Afaan Oromoon aartii fi gamnummaa Oromoo ibsuuf humna guddaa uume.

C. Raadiyoo Makkaa (Sa'uudii Arabiyaa)

Dr. Mahammad Rashaad qabsoo isaa addunyaa Islaamaa keessattis itti fufeera.

  • Yeroo Sa'uudii Arabiyaa jiraatu, Sagantaa Raadiyoo amantii tamsaasu keessatti, Afaan Oromoo Sagalee Amantii fi Barsiisa Quraanaa tamsaasuuf akka meeshaatti fayyadamuu isaa, gumaacha isaa isa olaanaa dha.

3. Faayidaa Sagantaalee Raadiyoo Kanaan Dhufe

Hojiin Dr. Sheek Mahammad Rashaad tamsaasa Raadiyoo jalqabsiisuu kun, dhaloota Oromoo hedduuf faayidaa guddaa fideera:

  • Tokkummaa Oromoo Eeguu: Sagaleen Afaan Oromoo, Oromoota biyya keessaa fi biyya alaa jiran jidduutti, hidhata aadaa fi afaanii uume. Namoonni fageenya irratti argaman sagalee Afaan isaanii dhaggeeffachuun, Oromummaa fi eenyummaa isaanii akka hin daganne gargaare.
  • Afaan Oromoo Beeksisuu: Afaan Oromoo, Raadiyoolee idil-addunyaa irraa tamsa'uun, bakka guddaa fi ulfina qabaachuu isaa beeksise. Afaan tokko miidiyaa irratti yeroo mul'atu, qaamolee garagaraa biratti ulfina argata.
  • Qabsoof Cimina Ta'uu: Sagantaaleen raadiyoo kun, haala yeroo sanatti Oromoo mudataa ture tamsaasuun, qabsoo Oromoo Afaanii fi Mirgaaf godhamuuf ciminaa fi kaka'umsa guddaa uumeera.

Goolaba

Dr. Sheek Mahammad Rashaad Abdullee, Sagalee Oromoo Raadiyoolee gurguddoo irraa akka dhaga'amu taasisuun, Afaan Oromoo mana keessaa baasee, addunyaatti tamsaase. Gumaachi isaa kun, Oromoo fi Oromummaan, eenyummaa fi sagalee murtaa'aa kan addunyaa irraa dhaga'amu akka ta'u taasisuun seenaa haaraa uumeera.


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *