Get Started
Eegumsa Da’immanii: Seerri Gudeeddii Umuriidhaan (Statutory Rape) Itoophiyaa Keessatti
Home » Uncategorized  »  Eegumsa Da’immanii: Seerri Gudeeddii Umuriidhaan (Statutory Rape) Itoophiyaa Keessatti
Eegumsa Da’immanii: Seerri Gudeeddii Umuriidhaan (Statutory Rape) Itoophiyaa Keessatti

Yakka gudeeddii dirqisiisni raawwatamuu (Rape) irratti qabxiin Seerri Yakkaa Itoophiyaa ulfinaan ilaalu keessaa inni tokko, Gudeeddii Umuriidhaan (Statutory Rape) ti. Yakki kun, umuriin miidhamaa akka furtoo seeraa fi eegumsa cimaa argatuutti fudhatama. Kunis, miidhamaan umurii seeraan murtaa'e gadi kan jiru waan ta'eef, hayyama (consent) guutuu fi of beekuu kennuu hin danda'u yaadamee eegumsa godhamaaf.


Umuriin Hayyama Seeraa fi Yakkicha

Seerri Itoophiyaa eegumsa da'immanii fi dargaggootaaf iddoo guddaa kenna. Qabxiileen gurguddoon dhimma kana jalatti ka'an kanneen armaan gadiiti:

1. Umuriin Hayyama Seeraa Waggaa 18:

Seera Yakkaa Itoophiyaa jalatti, umuriin saalqunnamtiif hayyama seera qabeessa ta'e kennuuf gahaa ta'e (Age of Consent) Waggaa 18 dha.

  • Hiikni Isaa: Namni dhiiraa yookiin dubartii tokko umurii waggaa 18 gadi kan ta'e waliin saalqunnamtii yoo raawwate, gochaan sun fedhii miidhamaa qabaatus dhiisuus, akka yakka gudeeddii umuriitti fudhatama.
  • Sababni Eegumsaa: Sababni seerichi umurii kana murteesseef, namoonni waggaa 18 gadi jiran guutummaatti bilchina sammuu fi murtee sirrii dhimma saalqunnamtii fi bu'aa isaa irratti murteessuuf hin qaban jedhamee waan amanameefidha. Seerri miidhama qaamaa fi sammuu da'imman irra ga'uu danda'u irraa isaaniif eegumsa godha.

2. Walii Galteen (Consent) Dhabamuu:

Dhimma gudeeddii umurii keessatti, qabxiin inni guddaan walii galteen miidhamaa (da'immaa) fudhatama seeraa hin qabu.

  • Yakkamaan, "da'imichi/da'imtiin naaf hayyameera yookiin na barbaadeera" jedhee itti dhiifamuu yookiin adabbii irraa ooluu hin danda'u.
  • Seerri, walii galtee da'imni kenna jedhamu akka walii galtee sobaa yookiin fudhatama hin qabne tti ilaala.

Adabbiin Yakka Gudeeddii Umuriidhaan (Art. 620(2)(a) fi 626)

Adabbiin yakka gudeeddii umurii baay'ee cimaa dha, kan yakka gudeeddii warra guddatan irraatti raawwatamu caalaa ulfaataadha. Seerri keeyyata adda addaa jalatti eegumsa da'immanii murteessa:

1. Da'imman Umurii Waggaa 13 Gadi:

Saalqunnamtii nama umurii waggaa 13 gadi ta'e waliin raawwachuun, Seerri Yakkaa Itoophiyaa jalatti akka yakka Saalqunnamtii Dirqisiisaa Cimaa yookiin yakka gudeeddii cimaa jedhamee fudhatama.

  • Adabbiin: Adabbiin yakka kanaaf murtaa'u baay'ee cimaa yoo ta'u, hidhaa cimaa waggaa kudhanii (10) hanga umurii guutuu (Life Imprisonment) ta'uu danda'a.

2. Dargaggoota Umurii 13 Hangaa 18 Gadi:

Yakka dargaggoota umurii waggaa 13 fi 18 gidduu jiran irratti raawwatamu, yeroo baay'ee akka yakka gudeeddii cimaa yookiin yakka "Saalqunnamtii Naamusa maleessaa" cimaatti fudhatama.

  • Adabbiin: Haalli yakkichi keessatti raawwatame yoo cime, adabbiin hidhaa cimaa waggaa 10 ol ta'uu danda'a.
  • Adda Basiinsa Adabbii: Seerri durii yakka kana dhiiraa fi dubartiin raawwatameef adabbii garaa garaa ture. Garuu, kaayyoon inni guddaan eegumsa da'immanii ti.

Yaada Xumuraa: Dhaamsa Seerichaa

Seerri Gudeeddii Umuriidhaan, hawaasa Itoophiyaatiif dhaamsa cimaa kan dabarsuudha: Da'imman eegumsi seeraa hunda caalu kan isaaniif ta'u jedha.

  • Itti Gaafatamummaa Cimaa: Yakkamaan tokko, sababa bilchina dhabuu miidhamaatiin yakka raawwateef, seericha dura itti gaafatamummaa guutuu fudhata.
  • Eegumsa Hawaasaa: Seerri kun da'imman saaxilamummaa (vulnerability) umurii isaanii jalaa baasuuf gargaara. Haa ta'u malee, seerri qofti gahaa miti; hojii qabatamaa hawaasaa fi barsiisuun barbaachisaadha.

Hawaasni keenya yakka kana ittisuuf, seerri kun akka hojiirra ooluuf, fi eegumsi da'immanii akka mirkanaa'uuf xiyyeeffannoo guddaa kennuun barbaachisaadha.


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *