Get Started
Sof Omar Caves
Home » Uncategorized  »  Sof Omar Caves
Sof Omar Caves

Seenaa gabaabaa

  • Sof Omar Caves — bakka Oromia, Godina Baalee, Aanaa Dawee Qachaatti argamu — jechuudhaan bakka uumamaan iddoo adda ta’eedha.
  • Iddoon kun bakka kabajaa amantii Islaamaa fi aadaa Oromoo kan ta’eedha: maqaan isaa immoo shk. Sheikh Sof Omar Ahmed jedhamuun moggaafamee; akka seenaatti, nama amantii Islaamaa barsiisaa turee fi achitti boqote jedhama.
  • Uumamni garee dhagaa waan cimaa fi ceepha’a al­jabeessa qabuufi har’a immoo lafa raccuu (karst) uumamaan uumamee jira.

Uumama fi faayidaan uumamaa

  • Dhaabbanni laga Weib River jedhamtu, yeroo tokko gara lafa ol-guddichaatti ce’uun, achirraa gara lafa jalqaabaatti deebi’uun, dhagaa limastaan (limestone) keessaa ceepha’aa fi balballoo uumameef sababa ta’ee jira.
  • Caves kun bal’inaan lafa keessa seene, dachee keessaa dugda duuba deebi’uun dabalatee, bakka “Chamber of Columns” jedhamu keessatti hundee bal’aa fi gaaddisa ol ka’aa qabu qaba.
  • Uumamni kun geerarsa uumamaa fi seenaa aadaa walitti hidhee qaba: karaalee dhagaa, lauloo (arches), tuffiiwwan (buttresses) fi ceepha’a bal’aa keessatti argamu.

Seenaa amantii fi aadaa

  • Sheikh Sof Omar Ahmed nama amantii Islaamaa barsiisaa ture jedhamee amanan; bakka kana keessatti boqote jedhama.
  • Dur duritti, aadaa Oromoo keessatti iddoo cufti hafuura, waaqa ykn uumaa waliin wal-qabatee hin galle turan; akkasumas bakka cufti halluu qaama uumamaa waliin wal hidhatu ture. Kanaaf, caves kun walitti hidha amantii durii fi Islaamaa qabu.
  • Iddoo kabaja amantii fi marsaa kabajaa (pilgrimage) ta’ee jira: namoonni bakka kana dhufanii kadhannaa fi ayyaana amantii irratti hirmaatu.

Iddoo fi qajeelfama daawwannaa

  • Bakki argamu: Godina Baalee, Aanaa Dawee Qachaatti, Oromia, Itoophiyaatti.
  • Caves kun dheerina dabalataa ≈ 15 km ykn dabalataa taa’u qaba jedhameera; akkasumas darbees Afrikaan keessatti isa dheeratu ta’uu danda’a jedhamee yaadama.
  • Daawwannaa tti: karaa cimina qabuun ol deemu fi keessa seenuun ni jira; bakka lafa rifeensa qaamaa fi waraana uumamaa qaban waan danda’uuf qophii gaarii barbaachisa.

Faayidaa fi hubannoo

  • Iddoon kun qabeenya uumamaa fi aadaa walitti fiduu danda’ee; uumama ceepha’a dhagaa fi qorannoo lafa jalqabaaf barbachisaa ta’eedha.
  • Akkasumas gammachuu fi bashannanaaf iddoo bareedaa waan ta’eef, oogeeyyii daawwannaaf baay’ee mijataa dha.
  • Caves kana ilaalchisee eegumsi uumamaa barbaachisaa dha: dachee yeroo dheeraa keessatti uumamee waan ta’eef, miidhamuu irraa of eeguun ni feesisa.

Yaadannoo fi gorsa daawwannaaf

  • Yeroo rooba hin jirre, bakkichatti imaluun filatamaadha; yeroo rooba ta’etu dhaabbilee laga keessa deemu akka salphatan ni danda’a.
  • Foodda jala deemuun, bishaan keessa ce’uu fi karaa cimina qabu irra adeemuun barbaachisaadha; qaamaaf tola ta’uun hin oolu.
  • Amantiifi aadaatti kabaja kennuun, iddoo amantii ta’ee fi seenaa qabu kun yeroo daawwannu, calaqqisaa fi arrabsoo irraa of eeguu barbaachisaadha.

Yoo barbaadde, naaf himi ani “riizoortii” jechuun kaa’e mee maal akka ta’e ibsi — riizoortii jechuun teessoo sochii bashannaa kan turee bakka bashannanaa fi hoteelaa wajjin ta’ee? Ykn akka “caves resort” jedhuun faayidaa waliin qabuun? Ani sanaan bal’inaan siif barreessuuf.

Asaa:
Isa Sof Omar Caves (Holqa Soof Umar) bakka ajaa’ibaa uumamaa Oromiyaa, Godina Baalee, Aanaa Dawee Qachaatti argamuudha.

Gabaabumatti:

  • Caves kun lafa oowwummaa fi uumama ceepha’a dhagaa (karst limestone) keessatti uumame; laga Web River jedhamu immoo keessa isaa qulqulleessaa fi ceepha’aa tokko ta’ee adeema.
  • Sirna amantii fi aadaa qaba: maqaan “Soof Omar” nama amantii Islaamaa barsiisaa ture jedhamee amanamee jiruutiin moggaafame; bakka amantii Islaamaa fi aadaa Oromoo waliin wal-hidhatee ture.
  • Caves kun dheerina isaa qixa lafa jalaatti dheeratee km 15 oli ta’uu yaadama.

Faayidaa fi wantoota adda ta’an:

  • Keessatti balbala ceepha’aa bal’aa, kolomiiwwan (columns) dhagaa irraa uuman, ceepha’aan bakka “Chamber of Columns” jedhamu keessatti mul’atu.
  • Uumama qilleensa jala fi bishaan keessa jiru qaba—bisaa bifa addaa, bineensota fi bosona gosa adda addaatiin marfame.
  • Daawwannaa gochuu yeroo gaarii fi qophii barbaachisaa qabu: karaa laga ce’uun, bishaan keessa deemu fi lafa rifeensa qabu irratti adeemuun mala.

Gorsa daawwannaaf:

  • Yeroo rooba hin jirre (Fuulbana hanga Guraandhala) fi yeroo qilleensi tola ta’e keessa akka deemtu filadhu.
  • Karaa lagaa fi ceepha’aa keessatti jireenya uumamaa fi lafa rifaan qabu waan jiruuf, yoo daawwannu bakka miidhamuu danda’uuf qophii (Karaa qunnamtii, miiltota cimaa, faanaan…) qabaadhu.
  • Kabaja amantii fi aadaa iddoo kanaa ilaalchisee kennuu yaali; bakka amantii fi bakka kuusaa aadaa ta’eef ittiin of-eeggannoon daawwannaa gochuun gaariidha.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *