Get Started
Waa’ee Rukuu’ (Sagarree Gad-lakkisuu)
Home » Uncategorized  »  Waa’ee Rukuu’ (Sagarree Gad-lakkisuu)
Waa’ee Rukuu’ (Sagarree Gad-lakkisuu)

Seensa

Rukuu’ jechuun, sagadaa keessatti sujuuda dura yeroo qaama keenya tokko tokko gad-lakkisnee Rabbii keenya ol-aanaa faarsinu dha. Jechi “Rukuu’” jedhu afaan Arabaa irraa dhufe yoo ta’u, hiikni isaa “gad-lakkisuu” yookaan “qaama gadi foorfatee jilba goguu” jechuu dha. Amalli kun salaata keessatti bakka olaanaa qaba, sababni isaas rukuu’ sirnaan raawwachuun salaata keenyaaf bu’uura guddaa dha.

Rukuu’ jechuun, gonkumaa sagalee fi qaama keenya Rabbii ol-aanaa duratti gadi qaanfannee, harka keenya jilba irratti kaa’achuun, mataa fi lafee dugdaa wal-qixa taasisuudha. Kun mallattoo tuffii fi gadi bahumsaa Rabbii keenyaaf calaqqisu dha.


Muuxannoo fi Faayidaa Rukuu’

Rukuu’ jechuun, qofti isaa wanti Rabbiin irraa jaallatu fi gara rahmataatti nu geessu dha. Salaanni ilma namaa Rabbitti dhiyeessuuf kan tajaajilu yoo ta’e, rukuu’ ammoo salaata keessaa yeroo qalbii, sammuu fi qaamni walitti dhufan itti ta’uudha.

  1. Ittiin Rabbii Ol-aanaa faarsina
    Yeroo rukuu’tti jecha “Subhaana Rabbiyal-‘Azeem” jechuun Rabbii keenya ol-aanaa faarsina. Kun hiika “Rabbiin koo ol-aanaa, garmalee guddaa fi kabajamaa dha” jedhu qaba.
  2. Ittiin qalbii keenya tasgabbeessina
    Rukuu’ keessatti yeroo qaamni keenya gadi bu’u, sammuu keenyaas gadi xiqqeessuuf gargaara. Ulfina Rabbii yaadachuun fi of gadi xiqqeessuun qalbii namaa tasgabbeessa.
  3. Ittiin of xiqqeessina fi of gadi lakkisna
    Rukuu’ jechuun of tuffachuun osoo hin taane, of gadi lakkisuu dha. Ilmi namaa Rabbitti gadi bahuu isaa itti agarsiisa.
  4. Fayyaa qaamaa irratti bu’aa guddaa qaba
    Rukuu’ yeroo itti qaamni, lafee dugdaa fi gogaa bal’inaan socho’u waan ta’eef, fayyaa qaamaa irratti bu’aa gaarii qaba. Dhiibbaa dhiigaa ni madaala, lafee dugdaa ni jajjabeessa, qaamni ni laafu.

Akkaataa Rukuu’ Sirrii

  1. Erga qira’aana Faatihah fi suurah dubbistee booda, takbiira jedhii – “Allahu Akbar” jechuun harka kee ol kaasii rukuu’ seeni.
  2. Qaamni dugda fi mataan wal-qixa ta’uu qaba. – Dugdaan olka’aa yookaan gadi hin taane, gara tokkotti qixxee ta’uu qaba.
  3. Harka kee jilba irratti kaa’i. – Harkaan jilba tuqi, farreen harka gara fuula duraatti diriiri.
  4. Ilaalli gara fuula duraatti ykn lafa dura jirutti.
  5. Jechi Rukuu’ jedhu ni dubbifama:
    • Subhaana Rabbiyal-‘Azeem – sadihi (3) yookaan irra caalaa ni jedha.
  6. Tasgabbiin haala kana keessa turu barbaachisaa dha. – Haala tasgabbaa’aa keessatti yeroo muraasa tursuun rukuu’ guutuu taasisuu barbaachisaadha.

Dhimma Rukuu’ keessatti ilaalamuu qabu

  • Rukuu’ yeroo sirriin hin raawwatamne, salaanni hin guutamu.
  • Rukuu’ keessatti gara lafaatti hin mar’atin, qaamni haala tasgabbaa’aa ta’een haa dhaabatu.
  • Dhiigaan hin laallatamu; rukuu’ jechuun Rabbii ol-aanaa dura gadi bahuu dha malee, akka nama lafa ittiin tuquu miti.

Aayaata fi Hadiisa Rukuu’ irratti Ragaa Bahan

📖 Qur’aana irraa:

“Yaa warra amantan, sujuudaa fi rukuu’aa, Gooftaa keessan gabbaraa…”
(Suuratu Al-Hajj: 77)

Kun agarsiisa rukuu’ salaata keessatti dirqama ta’uu isaati.

📜 Hadiisa irraa:
Nabi Muhammad ﷺ ni jedhan:

“Namni salaata rukuu’ fi sujuuda isaa hin guutne, salaanni isaa hin guutamne.”
(Sahih Muslim)

Kunis agarsiisa rukuu’ sirnaan raawwachuun salaata guutuu fi fudhatama argachuu keessatti murteessaa ta’uu isaati.


Faayidaa Diini fi Hawaasummaa Rukuu’

  1. Ittiin Rabbitti dhiyaanna:
    Rukuu’ yeroo itti of gadi lakkisnee Rabbitti dhiyaannu dha.
  2. Ittiin of-qeequu fi of gadi xiqqeessuu baranna:
    Ilmi namaa yeroo hundaa of ol kaasuu jaallata, garuu rukuu’ keessatti wanta hundumaa irraa of gadi lakkiseeti.
  3. Ittiin tokkummaa Muslimaa calaqqisna:
    Salaanni yeroo walitti dhufnee rukuu’u, sujuuduu fi dhaabbachuun, tokkummaa fi wal-qixxummaa agarsiisa.
  4. Ittiin qulqullina qalbii arganna:
    Yeroo rukuu’ qalbii keenya keessa takkabummaa, of-tuulummaa fi dhibee qalbii balleessu hunda irraa qulqulleessina.

Dogoggora Rukuu’ keessatti Namni Heddu Raawwatu

  • Rukuu’ sirriitti hin gadi bu’in (qaamni ol ta’ee hafu).
  • Dugdaan wal-qixa hin taane.
  • Jecha rukuu’ (Subhaana Rabbiyal-‘Azeem) hin dubbifne.
  • Tasgabbaa’uu dhiisu (rukuu’ keessa si’a tokko illee hin turin sujuudutti ce’u).
  • Of irraa of dhiphisu ykn jilba hin tuqin.

Dogoggorri akkasii salaata balleessuu danda’a, kanaaf beekumsa fi of-eeggannoo barbaachisaadha.


Xumura

Rukuu’ (Sagarree Gad-lakkisuu) jechuun, salaata keessatti mallattoo kabaja, gadi bahumsaa fi tokkummaa ilma namaa Rabbii duratti agarsiisu dha. Inni salaata keessatti bu’uura guddaa ta’ee, akka salaanni keenya fudhatamu fi fayyaa qalbii, sammuu fi qaamaa argannu nu gargaara.

Namni rukuu’ sirnaan raawwate, qalbii isaa tasgabbeessa, of gadi lakkisa, Rabbii ol-aanaa ni faarsa, fi jireenya isaa keessatti tasgabbaa’uu fi nagaan ni jiraata. Kanaaf, rukuu’ keenya haa bareechifnu, haa sirreessinu, haa tiksinu.


Dubbii xumuraa:

“Rukuu’ jechuun gadi faarfachuu dha; sujuuduun ammoo gadi kufuu dha. Namni Rabbii isa uumee duratti rukuu’e, qalbii isaa olkaasee guddaa ta’a.”


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *