Seensa
Fuudhaa fi heerumni bu’uura jireenya maatii ti. Namoonni lama waliigaltee fi jaalalaan walitti dhufuun maatii ijaaruu fedhii qaban seeraan eeyyama argatanii wal fuudhu. Itoophiyaatti seera maatiin (Family Law) fuudhaa fi heeruma qajeelcha, haala itti raawwatamu, mirga fi dirqama wal-fuudhii fi haala addaan bahuunsaa irratti ibsa bal’aa qaba.
Blog kana keessatti wantoota ijoo lama ilaalna:
- Maaliin fuudhaa fi heerumni seera qabeessa ta’a?
- Mirgi fi dirqami fuudhaa fi heeruma keessa jiru maal fa’a?
1. Haala Fuudhaa fi Heeruma Seeraan Raawwatamu
Fuudhaa fi heerumni akka seeraatti raawwatamuuf shororkaa ykn dirqama irraa bilisa ta’ee, waliigaltee namoota lamaanii irratti hundaa’a. Seerri haala kana bal’inaan kaa’a:
- Umurii seera qabeessa: Namni heeruma seeraan raawwachuuf waggaa 18 guutuu qabaachuu qaba. Ijoollummaan irratti raawwachuun seeraan hin hayyamamu.
- Fedhii fi waliigaltee: Fuudhaa fi heerumni fedhii fi waliigaltee nama lamaanii malee dirqamaan hin raawwatamu. Yoo dirqamaan raawwatame, seeraan haqama.
- Tajaajila seeraa: Fuudhaa fi heerumni seera qabeessa ta’uuf mana murtii ykn abbaa seerummaa mirkaneessuu qaba. Kana jechuun galmeen seera qabeessa irratti hunda’ee mirkanaa’uu qaba.
- Dhiirsa tokko fi niitii tokko: Seerri Itoophiyaa polygamy (niitii baay’ee ykn dhiirsa baay’ee) hin hayyamu; fuudhaa fi heerumni abbaa fi haadha manaa tokko gidduutti qofa raawwatama.
2. Kaayyoo Fuudhaa fi Heeruma
Fuudhaa fi heerumni kaayyoo jireenya waloo ijaaruu fi walii tumsuu irratti hundaa’a. Kaayyoon isaa:
- Maatii ijaaruu: Maatii abbaa fi haadha manaa fi ijoollee isaanii ijaaruu.
- Walii tumsuu: Jireenya qabeenya, hojii fi hojii manaa keessatti walii gargaaraa jiraachuu.
- Ijoollee guddifachuu fi kunuunsuu: Ijoolleen keessatti dhalatan nageenya, kunuunsa fi barnoota argachuu.
- Jaalala fi waliigaltee: Wal kabajuun, waliif dursa kennuun fi wal jaallachuun bu’uura fuudhaa fi heeruma ta’uu qaba.
3. Mirga fi Dirqama Fuudhaa fi Heeruma Keessatti
Yoo heerumni seeraan raawwatame, namoota lamaanii gidduutti mirga fi dirqama adda addaa uuma.
- Mirga Walii
- Wal kabajuun fi walii wajjin jiraachuu.
- Qabeenya maatii irratti mirga wal-qixxummaa qabaachuu.
- Haala jireenya keessatti walii gargaarsuu fi walii tumsuu.
- Dirqama Walii
- Walitti amantaa fi dhugaa qabaachuu (trust).
- Ijoollee waliin dhalatan kunuunsuu fi guddifachuu.
- Qabeenya waliin bu’uuraa ofii fi maatii itti fayyadamuuf itti gaafatamummaa fudhachuu.
4. Hanqinoota Fuudhaa fi Heeruma keessatti Mudatan
Seerri fuudhaa fi heeruma qajeelchu malee, haala jireenya keessatti rakkoon adda addaa ni uumama. Fakkeenyaaf:
- Waliigaltee dhabuu fi walitti dhufeenya cabsuu.
- Dirqamoota maatii irratti walii hin gargaruu.
- Hanqina amantii fi waliif amanamummaa dhabuu.
- Qabeenya irratti walitti bu’iinsa uumuu.
Haalli akkanaa yoo dheeraa ta’e, addaan bahuunsaa fi murtii mana murtii barbaachisa ta’a.
5. Fuudhaa fi Heeruma fi Hawaasa
Fuudhaa fi heerumni hawaasa keessatti iddoo guddaa qaba. Akkuma seerri ibsu, maatiin bu’uura hawaasaa ta’uu irraa kan ka’e, walitti dhufeenya maatii cimaa uumuun nageenya fi guddina biyyaa irratti shoora ol’aanaa qaba.
Xumura
Fuudhaa fi heerumni seera qabeessa ta’uu isaa qofaan hin guutamu; jaalala, waliigaltee fi walii tumsuun bu’uura isaa ti. Seerri Itoophiyaa fuudhaa fi heeruma irratti qajeelfama ifaa fi bal’aa kaa’ee jira. Namni fuudhaa fi heeruma seera qabeessa raawwate maatii cimaa fi nageenyaan guutame ijaaruu danda’a. Kana jechuun fuudhaa fi heerumni hawaasaaf bu’uura jireenyaa, dhuunfaaf immoo nagaa fi gammachuu ta’a.
👉 Ati barbaaddaa akka ani seera addaan bahuu (divorce) fi heera maatii keessatti iddoo fuudhaa fi heeruma qabu itti aansuun blog biraa barreessu?
Try something new
